តើវាមិនអស្ចារ្យទេឬ នៅពេលដែលសិស្សសួរសំណួរ? គិតថាមានភាពស្រស់ស្អាតទេ? 生徒が質問するって、素敵でしょう? 美しいでしょう?

Are they rocks or soil? これって石なの土なの? @Kampong Thom PTTC attached school, on Aug. 21, 2023 Lesson Study for IBL Kampong Thom

              កាលពីអត្ថបទលើកមុន ខ្ញុំបានសរសេរថា ខ្ញុំកម្រឃើញសិស្សសួរសំណួរទៅកាន់គ្រូណាស់ ពេលខ្ញុំសង្កេតថ្នាក់រៀនកម្រិតបឋមនិងមធ្យមសិក្សា។

              បន្ទាប់មកមានលោកគ្រូអ្នកគ្រូមួយចំនួនបានបញ្ចេញមតិយោបល់គាត់ភ្លាមៗ។ ហើយក្នុងចំណោមនោះ មានមតិយោបល់ដូចខាងក្រោម៖

    សិស្សមិនសូវបាន​សួរសំណួរគ្រូទេ​ ។ ខ្ញុំយល់ថាមាន​មូលហេតុចម្បងពីរដែលធ្វេីឱ្យសិស្សមិនសូវ​សួរសំណួរ។​  
    ១​ ការ​បង្រៀនតាម​លក្ខណ:ប្រពៃណី​ (​ គម្ពីរនិយម)​ មិនបាន​បំផុស​បញ្ហាឱ្យសិស្សបានគិត​ ឆ្ងល់​ និង​សួរឡេីយ​  ។ គ្រូ​ឱ្យសិស្សអាន​មេរៀន​ ចម្លងមេរៀន​ចូល​សៀវភៅ។
     ២​ គ្រូ​មិន​បាន​បង្កេីត​បរិយាកាសឱ្យសិស្សហ៊ានប្រថុយ។
   ទីពីរនេះមានន័យថា​ គ្រូហាក់មិនផ្ដល់ឱកាសឱ្យសិស្សបានសួរ​ ឬ​គ្រូ​បញ្ចេញ​អាកប្បកិរិយាមិនពេញចិត្តពេល​សិស្សសួរសំណួរ​ ដែលជាហេតុធ្វេីឱ្យ​សិស្សដទៃទៀតមិនហ៊ានសួរ។

បាទ ខ្ញុំគិតថា នេះគឺជាការវិភាគដ៏ត្រឹមត្រូវណាស់។

ដើម្បីរៀនអាននិងសរសេរភាសាខ្មែរ សិស្សានុសិស្សបានឆ្លងកាត់ថ្នាក់ “បង្រៀនឲ្យចេះស្ទាត់” ដែលចាំបាច់បំផុតនៅសាលាបឋមសិក្សាកម្រិតទាប។ នៅពេលរៀនអាន និងសរសេរភាសាខ្មែរ គ្រូហាក់ដូចជាមានការពិបាកក្នុងការបង្រៀនដោយប្រើគោលវិធីសិស្សមជ្ឈមណ្ឌល។ ខ្ញុំគិតថា លោកគ្រូអ្នកគ្រូនៅតែបន្តប្រើគោលវិធីគ្រូមជ្ឈមណ្ឌលនៅក្នុងការបង្រៀនដដែល។ នេះគឺជាចំនុចទី១ នៅខាងលើដែលបានលើកឡើង។

មិត្តភ័ក្តិរបស់ខ្ញុំម្នាក់ដែលមានបទពិសោធន៍ច្រើនក្នុងការជួយដល់វិស័យអប់រំនៅប្រទេសកម្ពុជាបាននិយាយថា ថ្នាក់ភាសាខ្មែរសម្រាប់សិស្សបឋមសិក្សាកម្រិតទាប មាន “ការរៀនដូចជាលោកសូត្រធម៌នៅក្នុងវត្ត” អញ្ចឹង។ សូត្រធម៌ច្រើនមែនទែន។   

នេះមិនមែនជារឿងអាក្រក់ឡើយ។ ក៏ប៉ុន្តែសម្រាប់សិស្សដែលធ្លាប់មានបទពិសោធន៍ក្នុងការរៀនបែបនេះ ស្រាប់តែឲ្យគាត់មករៀនតាមបែបសិស្សមជ្ឈមណ្ឌលក្នុងរយៈពេលភ្លាមៗ នោះវាមិនមែនជារឿងងាយស្រួលក្នុងការសម្របសម្រួលជាមួយពួកគាត់ឡើយ។

ហេតុដូចនេះហើយបានជាគេមិនសូវមើលឃើញសិស្សសួរដោយភាពសកម្មឡើយ។ ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថា មិនមានយន្តការគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការឲ្យសិស្សសួរសំណួរនៅឡើយ។

កាលពីចុងខែសីហា មាន Lesson Study មួយនៅសាលាបឋមសិក្សាអនុវត្តន៍ខេត្តកំពង់ធំ សិស្សបានសួរសំណួរយ៉ាងសកម្ម។ 

ការបង្រៀននោះ គឺថ្នាក់ទី៤ ម៉ោងសិក្សាសង្គម ប្រធានបទស្ដីពីការប្រើប្រាស់ដីឥដ្ឋ ដែលមានសរសេរនៅក្នុងសៀវភៅសិក្សាគោល។ ដើម្បីធ្វើតាមរបៀបបង្រៀន IBL, ជាក់ស្ដែង គ្រូរៀបចំដីឲ្យមានច្រើនប្រភេទ ហើយសិស្សធ្វើការប៉ះស្ទាប និងសង្កេតដីទាំងនោះ។ លើសពីនេះទៅទៀត គ្រូមួយចំនួនដើរតួជាកសិករអង្គុយនៅខាងមុខប្រភេទដីនីមួយៗ។

នៅពេលប៉ះដី សិស្សក៏បានសួរសំណួរអំពីដី ទៅកាន់គ្រូៗដែលដើរតួជាកសិករ។ វាគឺជាសកម្មភាពយ៉ាងសាមញ្ញតាមបែបធម្មជាតិ នេះមានន័យថាសិស្សនឹងសួរសំណួរកាន់តែច្រើនឡើង ប្រសិនបើគាត់ស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពសមរម្យ។

ខ្ញុំបានសង្កេតសកម្មភាព Lesson Study នេះតាម Zoom ពីទីក្រុងភ្នំេពញ។ បន្ទាប់មក វាបានធ្វើឲ្យខ្ញុំគិតថា ពាក្យគន្លឹះរបស់ IBL កំពង់ធំអាចជាពាក្យ “សិស្សសួរសំណួរយ៉ាងសកម្ម” ហើយមើលទៅ។

ខ្ញុំគិតថា បើសកម្មភាពនៃការរិះរកគឺជាផ្នែកមួយនៅក្នុងថ្នាក់រៀន នោះវាប្រហែលជាតាមបែបធម្មជាតិ  សិស្សសួរសំណួរដោយឯកឯង។  ប្រហែលជាគោលបំណង IBL​ កំពង់ធំគឺរៀបចំបរិយាកាសថ្នាក់រៀនដែលអាចឲ្យសិស្សសួរសំណួរបានច្រើន ហើយមិនអញ្ចឹង?

    តើលោកគ្រូអ្នកគ្រូ មានយោបល់បែបណាដែរ? សូមមេត្តាចូលរួមផ្ដល់យោបល់។ ខ្ញុំរង់ចាំ។

Are they rocks or soil? これって石なの土なの? @Kampong Thom PTTC attached school, on Aug. 21, 2023 Lesson Study for IBL Kampong Thom

生徒が質問するって、Wonderfulでしょう? Beautifulでしょう?

 前回、カンボジアの小中学校では生徒が先生に質問する姿をほとんどみたことがない、ということを書きました。

 何人かの先生がすぐにコメントをくれました。その中に、以下の意見がありました。

生徒が先生に質問することはほとんどありません。 学生が質問をi主な理由は 2 つあると私は理解しています。
1. 伝統的な教え(お経)では、生徒に考えさせたり、質問させたりしません。 教師は生徒たちにレッスンを読んで、そのレッスンを本に書き写すように頼みます。
2. 教師は生徒がリスクを冒す環境を作りません。
これは、教師が生徒に質問する機会を与えていないか、生徒が質問したときに教師が不満を表明しているため、他の生徒があえて質問しないことを意味します。

 はい、とても的確な分析だと思います。

生徒たちはクメール語の読み書きを学ぶために、小学校の低学年でどうしたって「教え込まれる」授業を経験します。言語の読み書きの学習では、生徒中心の授業展開はまだ難しい。先生たちは、先生中心の授業スタイルを継続しているように私には思えます。それが上記の指摘1ですね。

 カンボジアでの教育支援経験が長い私の友人は、小学校低学年のクメール語の授業を「お寺でお経を学んでいるようだ」と言います。唱和が多いですものね。

 それが悪いことではないでしょう。けれども、そういう授業で学んできた生徒たちに、とつぜん生徒中心の学びを呼びかけても、それに対応するのは簡単ではありません。

 だから、生徒が積極的に質問する姿が見られない。生徒が質問をするための仕掛けが足りないのだと私は感じています。

 そして、8月下旬にコンポントムPTTC付属小学校で行われた授業研究では、生徒たちが積極的に質問する姿があったのです。

 授業は、G4のSocial Studyで、様々な土の利用、という教科書にあるトピックです。IBLスタイルを導入しようと、先生たちは実際に何種類かの土を準備し、生徒たちはその土を実際に触って観察をしたのです。さらに、それぞれの土の前には、農家の人の役割で何人かの先生たちが座っていました。

 生徒たちは、土を触りながら、その農家役の先生にその土について質問をしたのです。それはとても自然に起こったアクションで、つまり状況が整えば生徒はどんどん質問をするのです。

 私はその授業研究の様子をZoomでプノンペンから観察していました。そして、IBLコンポントムのKey Wordは、「生徒が積極的に質問する」なんじゃないだろうか?と考えたのです。

 探究する、というアクションが授業の中にあるのならば、生徒が質問するのは当たり前じゃないかと思ったのです。IBLコンポントムの目指すスタイルは、生徒が質問する環境を準備する授業なんじゃないだろうか?

 皆さんは、どう思いますか。またコメントください。待ってます。 

コメントを残す

メールアドレスが公開されることはありません。 が付いている欄は必須項目です