“សម័យអង្គរ និងវិទ្យាសាស្ត្រ ភាគ ៦” ចុះ​ចំណេះដឹង​អំពី​ខ្យល់ សារធាតុរ៉ែ វេជ្ជសាស្ត្រ និង​ជីវវិទ្យា​វិញ?  「アンコール時代と科学 その6」 空気、鉱物、さらに物質の知識はどうだったでしょうか?

morning @ Angkor Wat

តើវត្តមានរបស់ខ្យល់ត្រូវបានគេយល់យ៉ាងដូចម្តេចដែរ?

 យើងអាចសន្មតបានថា វណ្ណៈសង្គមបញ្ញាវន្តនៅក្នុងសម័យអង្គរ ដែលជាពួកមេដឹកនាំសាសនា កើតចេញពីពួកព្រាហ្មណ៍ និងព្រះសង្ឃ ។  សូម្បីតែអ្នកដឹកនាំសាសនាទាំងនោះក៏មិនបានដឹងថាហេតុអ្វីបានជាមានរដូវវស្សា និងរដូវប្រាំងឡើយ។ ដើម្បីយល់ពីដំណើរការរបស់ខ្យល់មូសុង យើងត្រូវដឹងថាផែនដីវិលជុំវិញព្រះអាទិត្យ ហើយអ័ក្សផែនដីរាងទ្រេត ក៏ទាក់ទងទៅនឹងខួបរង្វិលរបស់ផ្ទៃផែនដី និងលំហូរដ៏ធំរបស់បរិយាកាស។ ចំណេះដឹងសកលបែបនេះមិនត្រឹមតែមិនទាន់បានអភិវឌ្ឍនៅក្នុងសម័យអង្គរប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏មិនទាន់បានអភិវឌ្ឍនៅទូទាំងពិភពលោកផងដែរ។

 ជាដំបូង តើក្នុងសម័យអង្គរ មានគំនិត ឬការយល់ដឹងអំពីខ្យល់(air) ដែរឬទេ? នៅក្នុងភាសាអង់គ្លេស មានពាក្យ “air” និង “wind” ដែលពាក្យទាំងពីរនេះ បកមកជាភាសាខ្មែរ មានន័យ ថា “ខ្យល់” ។ ពេលបង្រៀនវិទ្យាសាស្ត្រដល់សិស្សបឋមសិក្សា កុមារនឹងយល់ច្រឡំពាក្យ “ខ្យល់= air” ជាមួយ “ខ្យល់= wind ” បើគ្រូមិនបានប្រុងប្រយ័ត្ន។ ប្រហែលជាមនុស្សនៅសម័យអង្គរ បានទទួលស្គាល់ថាមានរបស់អ្វីមួយនៅក្នុងលំហនៅពីមុខយើង ទោះបីជាមើលមិនឃើញនឹងភ្នែកក៏ដោយ ហើយចលនារបស់វា យើងហៅថា “ខ្យល់= wind “

ជាងនេះទៅទៀត តើគេដឹងឬទេថា ខ្យល់គឺចាំបាច់ក្នុងចំហេះដែរឬទេ? តើគេបានយល់ពីបាតុភូតរបស់ភ្លើងទៀនរលត់ក្រោយពេលទុកមួយស្របក់នៅកន្លែងបិទជិតដែរឬទេ? យើងក៏អាចស្រមៃបានតែប៉ុណ្ណឹងដែរ។ ឥឡូវនេះ យើងដឹងហើយថា ការដុតត្រូវការអុកស៊ីសែន ដែលជាឧស្ម័នមាននៅក្នុងខ្យល់។ ឧស្ម័នអុកស៊ីសែននៅក្នុងអាកាសត្រូវបានរកឃើញនៅអឺរ៉ុបក្នុងសតវត្សទី 18 ។ ដូច្នេះនៅក្នុងសម័យអង្គរ គេមិនដឹងថាមាន វត្តមានរបស់អុកស៊ីសែនឡើយ។

យើងជាមនុស្សសម័យទំនើបដឹងហើយថានៅក្នុងខ្យល់មានអាសូត (Nitrogen) 80% និងអុកស៊ីសែន 20%។ យើងក៏ដឹងដែរថាអុកស៊ីសែនគឺចាំបាច់សម្រាប់ធ្វើឲ្យវត្ថុឆេះ។ លើសពីនេះ យើងដឹងហើយថាសរីរាង្គមានជីវិតដកដង្ហើមដោយស្រូបយកអុកស៊ីសែន និងបញ្ចេញកាបូនឌីអុកស៊ីតមកក្រៅវិញ។ ខ្យល់ថ្លា គ្មានពណ៌ និងគ្មានក្លិន។ ដូចត្រីដែលរស់នៅក្នុងទឹក ទំនងជាមិនដឹងអំពីវត្តមានរបស់ទឹកដែរ មនុស្សដែលរស់នៅក្នុងខ្យល់ភាគច្រើននៅតែមិនដឹងអំពីវា(ពីរឬបីរយឆ្នាំមុន) រហូតមកដល់ពេលថ្មីៗនេះ ។ យើងគ្រាន់តែអាចស្មានបានអំពីចំណេះដឹងដែលប្រជាជននៅសម័យអង្គរយល់ដឹងអំពីខ្យល់ ឬថាតើពួកគេបានដឹងឬអត់ថាភ្លើងនឹងរលត់ ពេលនៅកន្លែងបិទជិត។

ការប្រើប្រាស់រ៉ែ និងទែម៉ូម៉ែត្រ

 សូមស្រមៃមើលបន្តិចទៀតអំពីមុខវិជ្ជាគីមីវិទ្យានៅក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រ។ នៅសម័យអង្គរ សារធាតុរ៉ែផ្សេងៗត្រូវបានគេស្គាល់។ សារធាតុរ៉ែជាច្រើនត្រូវបានគេយកមកប្រើប្រាស់ដើម្បីផលិតថ្នាំពណ៌(pigments) និងថ្នាំជ្រលក់ពណ៌ (dyes)ជាច្រើនប្រភេទ។ ថ្នាំពណ៌ និងថ្នាំជ្រលក់ពណ៌ ត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ ដើម្បីដាក់ពណ៌រូបចម្លាក់អប្សារា (ទេពធីតាខ្មែរ)យ៉ាងស្រស់ស្អាត នៅប្រាសាទអង្គរវត្ត។ ហើយក៏អាចមានបច្ចេកទេសសម្រាប់ការជ្រលក់ពណ៌ខ្សែសរសៃ ដូចជាកប្បាស និងសូត្រផងដែរ។

សារធាតុរ៉ែដែលប្រើជាសារធាតុថ្នាំពណ៌តាំងពីសម័យបុរាណ។ រាប់ពីឆ្វេង៖ ឡាពីសឡាហ្សូលី(lapis lazuli) ស៊ីនណាបារ(cinnabar) អាហ្ស៊ូរ៉ាយ(azurite) ម៉ាឡាខាយ(malachite)។

 ដោយសារមានឧបករណ៍ដែក ទង់ដែង និងឧបករណ៍សំរិទ្ធ ការចម្រាញ់យកមាស និងប្រាក់ច្បាស់ជាត្រូវបានគេយល់ដឹង។ ពួកគេក៏ប្រហែលជាបានយល់ដែរថា សារធាតុរ៉ែផ្សេងៗគ្នារលាយ ឬមិនរលាយនៅសីតុណ្ហភាពខុសៗគ្នា។ ឬក៏អាចនិយាយបានម្យ៉ាងទៀតថា គេដឹងពីភាពខុសគ្នានៃចំណុចរលាយរបស់លោហៈ។ ទោះយ៉ាងណា គេមិនអាចវាស់សីតុណ្ហភាពពិតប្រាកដបាននៅឡើយទេ។

 គេមិនអាចវាស់បាន រហូតដល់ចុងសតវត្សទី 16 ដែលលោកហ្កាលីលេ (Galileo) បានបង្កើតទែម៉ូម៉ែត្រដំបូងគេបង្អស់នៅទ្វីបអឺរ៉ុប។ ទែម៉ូម៉ែត្រដំបូងដែលមានលក្ខណៈទំនើបដោយប្រើបារត ឬអាល់កុល ត្រូវបានប្រើប្រាស់នៅទ្វីបអឺរ៉ុបក្នុងសតវត្សទី 18 ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ទែម៉ូម៉ែត្រទាំងនេះនៅតែមិនអាចវាស់សីតុណ្ហភាពខ្ពស់ខ្លាំង ដែលជាចំណុចរលាយរបស់លោហៈបានឡើយ។ រហូតមកដល់ចុងសតវត្សទី 19 មានបច្ចេកវិទ្យាជាច្រើន ដូចជា ទែម៉ូម៉ែត្ររេស៊ីស្តង់ ដែលប្រើប្រភេទរេស៊ីស្ដង់ធ្វើពីលោហៈផ្សេងៗគ្នា ត្រូវបានបង្កើតឡើង ដើម្បីវាស់បានត្រឹមត្រូវនូវសីតុណ្ហភាពខ្ពស់ខ្លាំងគ្រប់គ្រាន់ ក្នុងការរំលាយលោហៈ។ នេះមានន័យថា នៅសម័យអង្គរអត់ទាន់មានទែរម៉ូម៉ែត្រប្រើទេ។

សារធាតុរ៉ែក៏ត្រូវបានគេប្រើជាឱសថផងដែរ។ សារធាតុរ៉ែដ៏មានតម្លៃទាំងនេះត្រូវបានគេគិតថាត្រូវបានដោះដូរតាមរយៈអន្តរកម្ម និងពាណិជ្ជកម្មរវាងរាជវង្សអង្គរ និងនៅតាមតំបន់ផ្សេងទៀតដូចជាប្រទេសចិន និងឥណ្ឌា។
  សព្វថ្ងៃនេះ យើងដឹងថាសារធាតុរ៉ែជាសមាសធាតុនៃលោហៈផ្សេងៗ រួមទាំងលោហធាតុខ្លួនវាផងដែរ ហើយការរួមផ្សំសមាសធាតុគីមីរបស់ពួកវាត្រូវបានគេស្គាល់។ ឧទាហរណ៍ សមាសធាតុសំខាន់នៃសារធាតុពណ៌ខៀវ lapis lazuli គឺសារធាតុរ៉ែស៊ីលីកាត Na₃Ca(Al₃Si₃O₁₂)(SO₄)។ សមាសធាតុសំខាន់នៃ cinnabar ដែលប្រើជាសារធាតុពណ៌ក្រហម គឺជាបារតស៊ុលហ្វីត (HgS)។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្នុងសម័យអង្គរ ចំណេះដឹងអំពីធាតុ(elements) ឬម៉ូលេគុល(molecules)បែបនេះគឺមិនទាន់មាននៅឡើយទេ។

គោលគំនិតនៃធាតុ (Elements) អាតូម (Atoms) និងម៉ូលេគុល(Molecules)

 សព្វថ្ងៃនេះ យើងរៀននៅវិទ្យាល័យថា ប្រហែល 80% នៃខ្យល់គឺជាឧស្ម័នអាសូត ដែលសរសេរជានិមិត្តសញ្ញាគីមីគឺ N₂ ។ នេះបង្ហាញពីអាតូមអាសូតចំនួនពីររួមបញ្ចូលគ្នាដើម្បីបង្កើតបានជាម៉ូលេគុលអាសូតមួយ។ ឧទាហរណ៍អំពី ដែក វិញម្ដង។ ប្រសិនបើអ្នកកាត់វាជាបំណែកកាន់តែតូចទៅៗ នោះបំណែកតូចៗនីមួយៗនៅតែជាដែកដដែល។ និមិត្តសញ្ញាគីមីរបស់វាគឺ Fe (ក្នុងករណីដែក អាតូមដែកមួយ គឺជាម៉ូលេគុលដែកមួយ)។ ហើយមិនថាយើងបង្កើតអ្វីមួយតូចប៉ុណ្ណាទេ យើងមិនអាចបែងចែកវាទៅជាអ្វីដែលតូចជាងអាតូម ដែលជាឯកតាតូចបំផុតនៃរូបធាតុបានទេ។(យើងនឹងមិនទាន់ពន្យល់អំពីភាគល្អិតបឋមដូចជាប្រូតុង និងនឺត្រុង ដែលវាតូចជាងអាតូមនោះទេ។)

 សំណួរថាតើមានសារធាតុអ្វីខ្លះនៅក្នុងពិភពលោកនេះត្រូវបានផ្សំឡើង គឺជាសំណួរទូទៅមួយចំពោះសង្គមមនុស្សបុរាណ ហើយចម្លើយជាច្រើនត្រូវបានបន្សល់ទុកតាំងពីសម័យបុរាណមកម្លេះ។ ឧទាហរណ៍ នៅប្រហែលសតវត្សរ៍ទី 10 មុនគ.ស នៅក្នុងប្រទេសចិន មានជំនឿមួយថា ធាតុមូលដ្ឋាននៃរូបធាតុមានចំនួនប្រាំគឺ “ឈើ” “ភ្លើង” “ដី” “លោហៈ” និង “ទឹក”។ នៅប្រហែលពេលដែលព្រះពុទ្ធគង់នៅ (សតវត្សរ៍ទី 5-6 មុនគ.ស.) គំនិតឥណ្ឌាបុរាណបានដាក់បញ្ចូលធាតុទាំងប្រាំពីរដែលបង្កើតបានជាពិភពលោកគឺ៖ ដី ទឹក ភ្លើង ខ្យល់ សេចក្តីសុខ ទុក្ខ និងជីវិត។

 អារីស្តូត(Aristotle)(សកម្មជនក្នុងអំឡុងពេលប្រហែល 350ឆ្នាំ មុនគ.ស.) ដែលជាអ្នកប្រាជ្ញល្បីម្នាក់នៅក្នុងសម័យក្រិក (ប្រហែលសតវត្សរ៍ទី 12 មុនគ.ស. រហូតមកដល់សតវត្សរ៍ទី 1 មុនគ.ស.) ជាសម័យដែលទស្សនវិជ្ជារីកចម្រើនយ៉ាងខ្លាំង បានជឿថារូបធាតុទាំងអស់ត្រូវបានផ្សំឡើងដោយធាតុចំនួនបួនគឺ៖ «ភ្លើង» «ខ្យល់» «ទឹក» និង «ដី»។

 ក្នុងអំឡុងសម័យក្រិក គំនិតស្រដៀងគ្នាទៅនឹងគំនិតទំនើបនៃអាតូមមានរួចទៅហើយ៖ «រូបធាតុទាំងអស់នៅក្នុងលោកនេះត្រូវបានផ្សំឡើងដោយភាគល្អិតតូចៗ»។ អ្នកប្រាជ្ញដែលបានតស៊ូមតិទៅលើគំនិតនេះ គឺលោក ដេម៉ូក្រាយធឹស (Democritus) ដែលសកម្មក្នុងអំឡុងពេលប្រហែល 500ឆ្នាំ មុនគ.ស. ត្រូវបានគេចងចាំរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បិតានៃទ្រឹស្តីអាតូមិករូបនេះ កម្រត្រូវបានលើកឡើងនៅក្នុងពិភពមជ្ឈិមសម័យបន្ទាប់ពីនោះ។ មានតែទស្សនៈរបស់អារីស្តូត(Aristotle)ប៉ុណ្ណោះដែលត្រូវបានទទួលយកយ៉ាងទូលំទូលាយជាងនៅអឺរ៉ុបមជ្ឈិមសម័យគោ។

 នៅសតវត្សរ៍ទី១៧ អ្នកវិទ្យាសាស្រ្តជនជាតិអង់គ្លេស ឈ្មោះ រ៉ូបឺត បូយ (Robert Boyle) បានរិះគន់ទស្សនៈរបស់លោក អារីស្តូត អំពីរូបធាតុ(matter)ដែលបានរីករាលដាលពាសពេញអឺរ៉ុបនៅពេលនោះ ហើយគាត់បានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់អំពីគោលគំនិតនៃធាតុ (concept of elements) ដែលចែងថា រូបធាតុគឺកើតឡើងពីភាគល្អិតតូចបំផុត ដែលមិនអាចបំបែកឲ្យតូចជាងនេះបានទៀតទេ។ នៅពេលដែលលោក Boyle បានធ្វើការអះអាងនេះ ២០០ឆ្នាំបានកន្លងផុតទៅហើយចាប់តាំងពីរាជវង្សអង្គរបានបោះបង់ចោលតំបន់អង្គរនៅឆ្នាំ ១៤៣១។ ក្រោយមក នៅឆ្នាំ ១៧៨៩ អ្នកគីមីវិទ្យាជនជាតិបារាំង ឈ្មោះ ឡាវ័រហ្សេរ (Lavoisier) បានចងក្រងធាតុចំនួន ៣៣ ដែលត្រូវបានរកឃើញរហូតមកដល់ចំណុចនោះទៅជាសៀវភៅមួយ (បញ្ជីនេះរួមបញ្ចូលទាំងសារធាតុ(substances) ដោយសារតែបច្ចេកទេសពិសោធន៍នៅមានកម្រិតនៅពេលនោះ ឥឡូវនេះត្រូវបានទទួលស្គាល់ថាជាសមាសធាតុ(compounds) មិនមែនជាធាតុ(elements)ទេ)។ លើសពីនេះ នៅសតវត្សរ៍ទី១៩ អ្នកគីមីវិទ្យាជនជាតិអង់គ្លេស ឈ្មោះ ដាល់តុន (Dalton) បានបង្ហាញទ្រឹស្តីអាតូមិចទំនើប និងគំនិតនៃនិមិត្តសញ្ញាអាតូមិច។

 អ្នករាល់គ្នាជាច្រើននៅចាំតារាងខួបធាតុគីមីដែលបានសិក្សានៅក្នុងគីមីវិទ្យាថ្នាក់វិទ្យាល័យមែនទេ? មនុស្សដំបូងគេបង្អស់ដែលបានបង្កើតតារាងធាតុគីមីនោះ គឺអ្នកគីមីវិទ្យារុស្ស៊ីឈ្មោះ មិនដេឡេ (Mendeleev) ក្នុងឆ្នាំ 1871។  ឬអាចនិយាយបានថា យើងកំពុងតែរៀនបច្ចេកទេសគីមីវិទ្យាទំនើបចុងក្រោយបំផុត តាំងពីពេល ១៥០ ឆ្នាំមុន នៅក្នុងថ្នាក់វិទ្យាល័យនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។

 តើមនុស្សនៅសម័យអង្គរយល់ឃើញយ៉ាងដូចម្តេចអំពីសារធាតុសម្ភារៈរបស់ពិភពលោក? គ្មានភស្តុតាងណាមួយត្រូវបានរកឃើញដើម្បីបង្ហាញបញ្ជាក់ពីរឿងនេះទេ។ តើពួកគេក៏ជឿថាសារធាតុនៅលើពិភពលោកត្រូវបានផ្សំឡើងដោយភ្លើង ទឹក និងធាតុផ្សេងទៀតដែរឬទេ? ចម្លើយនៅតែមិនទាន់មានអ្នកណាដឹងនៅឡើយទេ។

morning @ Angkor Wat

 「アンコール時代と科学 その6」 空気、鉱物、さらに物質の知識はどうだったでしょうか?

空気の存在はどのように理解されていたのでしょうか?

 アンコール時代の知識階級は、バラモンや僧侶たち宗教指導者であったと考えられます。しかし、彼らでさえ、雨期と乾期がなぜ存在するのかを知りませんでした。モンスーンの仕組みを理解するには、地球が太陽の周りを回っていること、そして地軸の傾きが地表の自転や大気の大規模な流れと関連していることを知る必要があります。こうした普遍的な知識は、アンコール時代だけでなく、世界的にも未発達でした。

 まず、アンコール時代に空気の概念や理解は存在していたのでしょうか?英語には「air(空気)」と「wind(風)」という言葉があり、どちらもクメール語で「“ខ្យល់” クチョール」と訳されます。小学生に理科を教える際、教師が注意しないと、子どもたちは“ខ្យល់”air(空気)」“ខ្យល់”wind(風)」という言葉を混同してしまいます。アンコール時代の人々は、目には見えなくても、目の前の空間に何かがあることを認識していたのかもしれません。そして、その動きを「風」と呼んでいたのでしょう。

 さらに、燃焼には空気が必要であることを知っていたのでしょうか? ろうそくを閉ざされた場所にしばらく放置すると消える現象を理解していたのでしょうか? それは想像するしかありません。今では、燃焼には空気中に存在する気体である酸素が必要であることが分かっています。空気中の酸素は18世紀にヨーロッパで発見されました。ですから、アンコール時代には酸素の存在は(おそらく)知られていなかったのです。

 私たち現代人は、空気が80%の窒素と20%の酸素で構成されていることを知っています。また、物が燃えるためには酸素が必要であることも知っています。さらに、生物は酸素を取り込み、二酸化炭素を放出することで呼吸していることも知っています。空気は透明で、無色無臭です。水中で暮らす魚が水の存在を知らないように、空気中で暮らす人々のほとんどは(200~300年前は)つい最近まで空気の存在を知りませんでした。アンコール時代の人々が風/空気についてどのような知識を持っていたか、あるいは閉ざされた空間では火が消えることを知っていたかどうかなどについて推測することしかできません。

鉱物と温度計の使用

 科学における化学についてもう少し考えてみましょう。アンコール時代には、様々な鉱物が知られていました。多くの鉱物が顔料や染料の製造に使用されました。アンコール・ワットの美しいアプサラ(クメールの女神)の彫刻は、顔料や染料で彩色されていました。綿や絹などの繊維を染色する技術もあったかもしれません。 

 

古くから顔料として使われてきた鉱物。左から、ラピスラズリ、辰砂、藍銅鉱(アズライト)、孔雀石(マラカイト)

 鉄、銅、青銅の道具の出現により、金と銀の抽出方法が明確に理解されるようになりました。それぞれの鉱物が温度の違いで溶けたり溶けなかったりするということも理解されていたでしょう。つまり、金属の融点の違いが明らかになったのです。しかし、正確な温度を測定することはまだできませんでした。

 ガリレオがヨーロッパで最初の温度計を発明したのは、16世紀後半になってからでした。水銀やアルコールを用いた最初の近代的な温度計は、18世紀のヨーロッパで使用されました。しかし、これらの温度計は、金属の融点のような非常に高い温度を測定することができませんでした。19世紀後半には、異なる金属で作られた抵抗器を用いた抵抗温度計など、金属を溶かすのに十分な温度を正確に測定できる技術が開発されました。つまり、アンコール時代にはまだ温度計は使われていなかったのです。 

 鉱物は薬としても使用されていました。これらの貴重な鉱物は、アンコール王国と中国やインドなどの他の地域との交流や貿易を通じて交換されていたと考えられています。

 今日では、鉱物は金属自体を含む様々な金属の化合物であることが分かっており、その化学組成も分かっています。例えば、青いラピスラズリの主成分は、ケイ酸塩鉱物であるNa₃Ca(Al₃Si₃O₁₂)(SO₄)です。赤色顔料として使用される辰砂の主成分は硫化水銀(HgS)です。しかし、アンコール時代には、そのような元素や分子に関する知識はまだありませんでした。

元素の概念:原子と分子

 今日、高校では空気の約80%が窒素ガス(化学記号N₂)であることを学びます。これは、2つの窒素原子が結合して窒素分子を形成することを示しています。例えば鉄を考えてみましょう。鉄を細かく切っても、それぞれの破片は依然として鉄です。鉄の化学記号はFeです(鉄の場合、鉄原子1つは鉄分子1つです)。そして、どれだけ小さくしても、原子は最小単位なのでそれ以上小さくすることはできません。(注:原子よりも小さい陽子や中性子といった素粒子については、ここでは触れません)

 世界は何でできているのかという問いは、古代社会において共通の疑問であり、古代から多くの答えが残されてきました。例えば、紀元前10世紀頃の中国では、物質の基本元素は「木」「火」「土」「金」「水」の5つであると信じられていました。釈迦の時代(紀元前5~6世紀)の古代インド思想では、世界を構成しているのは地、「水」、「火」、「風」、「幸福」、「苦」、そして「生」という七元素であるとされていました。

 哲学が大きく発展した時代であるギリシャ時代(紀元前12世紀~紀元前1世紀頃)の著名な学者アリストテレス(紀元前350年頃活躍)は、すべての物質は「火」「風」「水」「土」の四元素で構成されていると考えていました。

 ギリシャ時代には、現代の原子論に似た考え方が既に存在していました。「世界のすべての物質は小さな粒子で構成されている」という考え方です。この考えを提唱した学者、デモクリトスは紀元前500年頃に活躍し、今日までその名が知られています。しかし、原子論の父であるこの人物は、その後の中世世界ではほとんど言及されることがありませんでした。アリストテレスの見解だけが中世ヨーロッパの人々に広く受け入れられたのです。

 17世紀、イギリスの科学者ロバート・ボイルは、当時ヨーロッパ中に広まっていたアリストテレス的な物質観を批判し、物質は微小な分解できない粒子でできているという現代的な元素概念を明確に提示しました。ボイルがこの主張をしたとき、アンコール王朝が1431年にアンコールを放棄してから200年が経過していました。その後、1789年にフランスの化学者ラボアジエは、それまでに発見された33元素を一冊の本にまとめました(このリストには、当時の実験技術の限界により、現在では元素ではなく化合物として認識されている物質も含まれていました)。さらに19世紀には、イギリスの化学者ドルトンが現代の原子論と原子記号の概念を提示しました。

 高校の化学で習った元素周期表を覚えていますか?周期表を初めて作成したのは、1871年のロシアの化学者メンデレーエフでした。つまり、150年前の現代化学の最新技術を、今日の高校で私たちは学んでいるのです。

 アンコール時代の人々は物質世界をどのように理解していたのでしょうか?それを証明する証拠は見つかっていません。彼らは世界が火、水、その他の元素で構成されていると信じていたのでしょうか?その答えは未だに解明されていません。

コメントを残す

メールアドレスが公開されることはありません。 が付いている欄は必須項目です