KICC article on JICA. Cambodia Office page. អត្ថបទទាក់ទង KICC នៅលើចៃកាហ្វេសប៊ុក។　 https://www.facebook.com/share/p/1BNoxq4xfU/ KICCプロジェクトについてJICAカンボジア事務所がFacebookで紹介してくれました。

　　កម្មវិធីបិទបញ្ចប់គម្រោង KICC បានប្រារព្ធឡើងនៅថ្ងៃទី២៤ ខែធ្នូ នៅសាលាគរុកោសល្យ កំពង់ធំ។ 　　លោក ប៉េងឡុង ជាអគ្គនាយករង និងជាប្រធាននាយកដ្ឋានបណ្ដុះបណ្ដាល ដែលបានចូលរួមកិច្ចប្រជុំ បានលើកមតិសរសើរដល់សមាជិកជប៉ុននិងកម្ពុជារបស់គម្រោង KICC ចំពោះកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង និងព្យាយាមដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមនានា។ លោកក៏បានថ្លែងអំណរគុណដល់លោកស្រី ម៉ាណូ ដែលអញ្ជើញមកពីការិយាល័យ JICA ប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា សម្រាប់ការគាំទ្ររបស់ JICA ដល់វិស័យអភិវឌ្ឍន៍គ្រូបង្រៀន។ 　　នៅក្នុងសុន្ទរកថារបស់លោក លោក ប៉េងឡុង បានលើកឡើងពីសារៈសំខាន់នៃការពង្រីក IBL សម្រាប់គ្រប់មុខវិជ្ជា ដោយមិនគិតតែទៅលើមុខវិជ្ជាវិទ្យាសាស្ត្រ, ហើយបានប្រកាសថា MoEYS នឹងពិចារណាលើការទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការនូវសៀវភៅណែនាំ IBLកំពង់ធំ (ឈ្មោះបណ្តោះអាសន្ន មិនទាន់កំណត់ជាផ្លូវការ) ដែលបង្កើតដោយគម្រោង សម្រាប់ជាឯកសារគ្រូបង្រៀននាពេលអនាគត។ 　　សៀវភៅណែនាំ IBLកំពង់ធំ បច្ចុប្បន្នកំពុងត្រូវបានរៀបចំឡើងក្រោមការដឹកនាំរបស់សាស្រ្តាចារ្យ Okamoto ហើយត្រូវការពេលវេលាបន្ថែមទៀតសម្រាប់ការបកប្រែ។ ខ្ញុំ (Murayama) ជឿថាសៀវភៅណែនាំនឹងត្រូវបានដាក់ជូនលោក Penlong/TED នៅដើមឆ្នាំ 2025។ 　　បន្ទាប់ចប់ពីកម្មវិធីរួច លោកគ្រូ សៅ ឡាវៃ បង្រៀននៅសាលាគរុកោសល្យកំពង់ធំ បានរៀបចំ...

                     នៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន ពេលគេប្រើពាក្យ “ក្រោយសង្រ្គាម (Post-War)” នោះមានន័យថា “ក្រោយឆ្នាំ ១៩៤៥” ជាឆ្នាំដែលខេត្តហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ា និងណាហ្កាសាគី ត្រូវបានវាយប្រហារដោយគ្រាប់បែកប៉ារ៉ាម៉ាន់ណូ(atomic bombs) របស់សហរដ្ឋអាមេរិក។ ១៩៤៥ គឺជាឆ្នាំដែលសង្រ្គាមត្រូវបានបញ្ចប់ ដែលមានរយៈពេលអស់៨ឆ្នាំ ក្រោយសង្រ្គាមដ៏វឹកវរជាមួយប្រទេសចិនដែលបានចាប់ផ្ដើមនៅឆ្នាំ ១៩៣៧។ យោធាជប៉ុនបានសម្លាប់មនុស្សប្រហែល ២០លាននាក់នៅអាស៊ី។ ហើយប្រជាជនជប៉ុនរាប់លាននាក់ក៏បានបាត់បង់ជីវិតផងដែរ។             　　　នៅឆ្នាំ១៩៩០, ៤៥ឆ្នាំបន្ទាប់ពីសង្រ្គាម, ជប៉ុនមានការអភិវឌ្ឍន៍ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងខ្លាំងក្លា ហើយឥទ្ធិពលរបស់សង្រ្គាមនៅក្នុងការអប់រំនៅតាមសាលាក៏លែងត្រូវបានគេមើលឃើញទៀតដែរ។           　　　  នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា “ក្រោយសង្រ្គាម” គឺសំដៅទៅលើ “ក្រោយសម័យប៉ុលពត” ដែលបានបញ្ចប់នៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៩ (អាចមានអត្ថន័យផ្សេងទៀតនៃពាក្យ “ក្រោយសង្រ្គាម” គឺក្រោយពីបញ្ចប់សង្រ្គាមស៊ីវិលក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៨)។           　　　  ក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ នេះ គឺមានរយៈពេល ៤៥ឆ្នាំ បន្ទាប់ពីសង្រ្គាម។ សម្រាប់ខ្ញុំ វាហាក់បីដូចជាមានន័យថា ទោះបីជាអស់រយៈពេល ៤៥ឆ្នាំក៏ដោយ ក៏ឥទ្ធិពលជំនាន់ប៉ុលពត នៅតែមានវត្តមាននៅក្នុងការអប់រំនៅតាមសាលា។ នេះគឺជាអ្វីដែលធ្វើឲ្យមានលក្ខណៈខុសគ្នារវាងរយៈពេល៤៥ឆ្នាំបន្ទាប់ពីសង្រ្គាមនៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន។ 　　　　　　វាគឺជាជំនឿរបស់គ្រូៗចំពោះទស្សនវិជ្ជាអប់រំថា “គ្រូៗត្រូវតែបង្រៀនទៅតាមខ្លឹមសារនៅក្នុងសៀវភៅសិក្សាតែប៉ុណ្ណោះ”។ ទស្សនវិជ្ជានេះបានដក់ជាប់យ៉ាងរឹងមាំអស់រយៈពេលចំនួន ៤៥ឆ្នាំចុងក្រោយ...

　　　　នេះគឺព្រឹត្តិការណ៍នៅខែក្រោយ៖ ពីថ្ងៃទី១៥ ដល់ ទី២៦ ខែតុលា មានគ្រូឧទ្ទេស/គ្រូបង្រៀន ចំនួន ១២រូប មកពីសាលាគរុកោសល្យកំពង់ធំ និងសាលាបឋមសិក្សាអនុវត្ត នឹងចូលរួមវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលនៅកូបិ ដែលជាវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលលើកទីបី នៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន សម្រាប់គម្រោង KICC ។ ហើយវាក៏ជាវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលចុងក្រោយនៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន សម្រាប់គម្រោង KICC ។             ខ្ញុំ (ម៉ូរ៉ាយ៉ាម៉ា) មានអនុស្សាវរីយ៍តូចមួយកាលពី២ឆ្នាំមុន។ ខ្ញុំបានជម្រាបទៅគ្រូឧទ្ទេសខ្លះដែលមិនត្រូវបានជ្រើសរើសឲ្យចូលរួមនៅក្នុងវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលលើកទីមួយនៅក្នុងប្រទេសជប៉ុនថា “ខ្ញុំគិតថាវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលលើកទី២ និងលើកទី៣នឹងល្អជាងវគ្គលើកទី១។ ដូចនេះ សូមកុំខូចចិត្ត ហើយរង់ចាំឱកាសនាពេលអនាគត”។             ខ្ញុំត្រូវតែសូមទោសចំពោះសមាជិកដែលបានចូលរួមតែវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលលើកទី១។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ជាក់ស្ដែង វគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលលើកទី២ ដែលបានរៀបចំកាលពីឆ្នាំមុន មានលក្ខណៈល្អប្រសើរជាងវគ្គលើកទី១។ ហើយក៏ប្រហែលជាវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលលើកទី៣នឹងអាចមានលក្ខណៈល្អប្រសើរជាងវគ្គទី២។             ហេតុផលចំពោះចំណុចនេះ គឺវាទាក់ទងទៅនឹងការសង្កេតមេរៀននៅតាមសាលាបឋមសិក្សា។             នៅក្នុងវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលលើកទី១ គម្រោង KICC គឺស្ថិតនៅក្នុងដំណាក់កាលស្វែងរកមេរៀនណាដែលល្អជាងគេបំផុតសម្រាប់គ្រូៗកម្ពុជាធ្វើការសង្កេតមេរៀន។ ដោយត្រួតពិនិត្យឡើងវិញនូវអ្វីដែលបានធ្វើ យើងធ្វើការឆ្លុះបញ្ចាំងទៅលើការទស្សនកិច្ចមួយចំនួន គឺវាមិនសូវមានប្រសិទ្ធិភាពខ្លាំង។              ការរៀបចំសង្កេតថ្នាក់រៀន មិនមែនជារឿងដែល KICC អាចធ្វើបានតែម្នាក់ឯងនោះទេ។ វាត្រូវការការសហការចាំបាច់ពីក្រុមប្រឹក្សាភិបាលផ្នែកអប់រំរបស់ទីក្រុងកូបិ។...

            នៅសាលាគរុកោសល្យកំពង់ធំ មានគរុសិស្សថ្មីចំនួន ៥៨នាក់ (ស្រី ៣៨នាក់) បានចាប់ផ្ដើមទទួលវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាល។ គរុសិស្សចំនួន ៤១នាក់ (ស្រី ២៨នាក់) កំពុងស្នាក់នៅក្នុងអន្ដេវាសិកដ្ឋានសាលាគរុកោសល្យ។ ពួកគាត់ស្ថិតក្នុងវ័យប្រហែល២០ឆ្នាំ ដែលជាវ័យពោរពេញទៅដោយថាមពលខ្លាំងក្លា។ ខ្ញុំស្រមៃឃើញថា បុគ្គលិក/គ្រូឧទ្ទេសដែលទទួលបន្ទុកគ្រប់គ្រងអន្តេវាសិកដ្ឋានត្រូវតែមានភាពទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ និងការលំបាក។             សម្រាប់ទិន្នន័យស្ថិតិជាមធ្យម ចំនួនកុមារស្ថិតក្នុងវ័យកម្រិតបឋមសិក្សាកំពុងមានការថយចុះ។ នៅតាមតំបន់ទីប្រជុំជន មិនមានការខ្វះខាតគ្រូទេ។ ប៉ុន្តែ ខ្ញុំឮថា នៅតាមតំបន់ដាច់ស្រយាលជាច្រើន នៅតែមានបញ្ហាខ្វះគ្រូដែលទទួលបានការបណ្ដុះបណ្ដាលគ្រប់គ្រាន់។ ដូចនេះហើយ ភារកិច្ចក្នុងការផ្គត់ផ្គង់គ្រូថ្មីៗនៅក្នុងសង្គមគឺតែងតែមានសារៈសំខាន់។             ខ្ញុំសង្ឃឹមថា គរុសិស្សទាំង៥៨រូបនឹងបញ្ចប់ការសិក្សានៅ២ឆ្នាំក្រោយ ហើយនឹងក្លាយជាគ្រូបង្រៀនដ៏ល្អ។             មិនថាតែនៅសាលាគរុកោសល្យកំពង់ធំប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែសូម្បីតែនៅតាមសាលាPTTC/RTTC/​TEC ទូទាំងប្រទេសទាំងមូល សូមបណ្ដុះបណ្ដាលគរុសិស្សថ្មីឲ្យក្លាយជាគ្រូបង្រៀនដ៏ល្អ។             និយាយអញ្ចឹង លោកគ្រូម៉ាសាបានរៀបរាប់ប្រាប់ខ្ញុំនូវមតិយោបល់ដូចខាងក្រោមស្ដីអំពីលទ្ធផលនៃគម្រោង KICC។ ខ្ញុំសូមបង្ហាញខ្លះៗ (តែមួយចំនួនប៉ុណ្ណោះ ព្រោះវាវែងពេក បើយកមកសរសេរទាំងអស់)។ ជាចៃដន្យ មុនគម្រោង KICC (២០២២ – ២០២៤) លោកគ្រូម៉ាសាបានធ្វើការនៅសាលាគរុកោសល្យកំពង់ធំជិតពីរឆ្នាំ ក្នុងនាមជាអ្នកប្រឹក្សាផ្នែកវិទ្យាសាស្រ្តគណិតវិទ្យា របស់គម្រោងស៊ីសេហ្វ (CISEF)...

　　　　សិក្ខាសាលារបស់គម្រោង KICC ដែលប្រព្រឹត្តទៅនៅកំពង់ធំ ពីថ្ងៃចន្ទ ទី៥ ដល់ថ្ងៃអង្គារ ទី១៣ បានចប់ទៅតាមការគ្រោងទុក។ ខ្ញុំសូមថ្លែងអំណរគុណចំពោះអ្នកទាំងអស់គ្នាដែលបានចូលរួមចំណែកយ៉ាងសកម្មនៅក្នុងការងារ។             ការសិក្សាមេរៀន (Lesson Studies) ចំនួនបី បានរៀបចំសម្រាប់មេរៀនភាសាខ្មែរដោយប្រើ IBL។ វាគឺជាពេលដែលគ្រូបន្ទុកថ្នាក់ម្នាក់ៗ និងសិស្សរបស់គាត់ត្រូវរៀន។ ខ្ញុំដឹងថា វាមិនមានការងាយស្រួលទេក្នុងការសម្រេចបានលទ្ធផលដ៏ធំនោះ។ ប៉ុន្តែ ខ្ញុំក៏ដឹងថា យើងអាចប្រើបទពិសោធនេះសម្រាប់ឱកាសលើកក្រោយ។             បន្ថែមពីលើនេះទៅទៀត នៅភ្នំពេញ ថ្ងៃទី១០ ខែសីហា លោក សាសាគី និងលោកស្រី ថានីហ្គឹជិ ដែលជាសមាជិកថ្មី (មជ្ឈមណ្ឌលសហគមអន្តរជាតិកូបិ) ដែលជាអ្នកគ្រប់គ្រងគម្រោង បានធ្វើការជួបសំដែងភារវកិច្ច និងសំណេះសំណាលជាមួយលោកនាយក ប៉េឡុង ប្រធាននាយកដ្ឋានបណ្ដុះបណ្ដាល និងវិក្រឹតការ។ ខ្ញុំ (ម៉ូរ៉ាយ៉ាម៉ា) ក៏បានចូលរួមជាមួយពួកគាត់ដែរ។             នៅពេលនោះ គម្រោង KICC និងនាយកដ្ឋានបណ្ដុះបណ្ដាល និងវិក្រឹតការ មានការយល់គ្នាឡើងវិញអំពីដំណើរការរីកចម្រើនក្នុងការដាក់បញ្ចូល IBL ទៅក្នុងមុខវិជ្ជាដែលមិនមែនវិទ្យាសាស្រ្ត ហើយលោកនាយក ប៉េងឡុង នឹងចូលរួមពិធីបទបង្ហាញលទ្ធផលនៅក្នុងខែធ្នូ។...

　　　ប្លុកនេះបានបង្កើតឡើងទៅតាមដំណើរការដូចខាងក្រោម។ ១/ ខ្ញុំ (ម៉ូរ៉ាយ៉ាម៉ា) ដំបូងសរសេរអត្ថបទជាភាសាជប៉ុន បន្ទាប់មកបកប្រែទៅជាភាសាអង់គ្លេស ដោយប្រើកម្មវិធីបកប្រែ និងកែសម្រួលបន្ថែមនៅក្នុងអត្ថបទបកប្រែភាសាអង់គ្លេស។ ២/ ខ្ញុំប្រគល់អត្ថបទកែសម្រួលចុងក្រោយជាភាសាអង់គ្លេស ទៅអ្នកបកប្រែ (សង្វា)។ អ្នកបកប្រែបកពីភាសាអង់គ្លេសទៅជាភាសាខ្មែរ។ ប៉ុន្តែវាមិនចប់នៅត្រឹមនឹងទេ។ ៣/ បន្ទាប់មក ភាសាខ្មែរត្រូវបានបកទៅជាភាសាអង់គ្លេស ឬភាសាជប៉ុន ដោយប្រើកម្មវិធីបកប្រែ Google។ បន្ទាប់មកទៀត ខ្ញុំនឹងសួរទៅអ្នកបកប្រែត្រង់ “ចំណុចមិនច្បាស់” និងសរសេរឡើងវិញនូវអត្ថបទដើម (អង់គ្លេស)។ ៤/ អ្នកប្រែកែសម្រួលភាសាខ្មែរម្ដងទៀត។ ៥/ ខ្ញុំពិនិត្យជាចុងក្រោយ។ ជួនកាលត្រូវការកែសម្រួលចុះឡើងៗ បីបួនប្រាំដង ក៏មាន។ 　　ដូចនេះ វាពិតជាត្រូវការពេលច្រើន។ 　　ខ្ញុំកំពុងសរសេរអត្ថបទនេះនៅថ្ងៃសៅរ។ នៅពេលដែលដាក់ផ្សាយអត្ថបទប្លុក ខ្ញុំជឿថា ក្រុមការងារជប៉ុន និងកម្ពុជាកំពុងតែធ្វើការជាមួយគ្នានៅកំពង់ធំរួចជាស្រេចហើយ។        និយាយអញ្ចឹង។　　មានពាក្យស្លោកជាភាសាអង់គ្លេសពោលថា “When in Rome, do as the Romans do”។ ជាភាសាជប៉ុន មានពាក្យនិយាយផ្សេងទៀត ដែលមានអត្ថន័យដូចគ្នា។ ជាភាសាខ្មែរ យើងនិយាយថា “ចូលស្ទឹងតាមបត់...

　　គម្រោងនៅសល់ពេលមិនដល់កន្លះឆ្នាំឡើយ។　　សមាជិកក្រុមការងារជប៉ុនរបស់គម្រោង KICC នឹងទៅសាលាគរុកោសល្យកំពង់ធំពីថ្ងៃទី៥ ដល់ទី ១៣ ខែសីហា ដើម្បីធ្វើការជាមួយក្រុមការងារកម្ពុជា បង្កើតមេរៀន IBL កំពង់ធំ។ 　　ឥឡូវ គម្រោងកំពុងតែធ្វើការទៅលើមុខវិជ្ជាភាសាខ្មែរ ថ្នាក់ទី៤ដល់ទី៦។ នៅពេលដែល IBL តាមបែបវិធីវិទ្យាសាស្រ្តមានភាពលើសលប់ខ្លាំង ហើយប្រសិនបើ IBL អាចត្រូវបានគេប្រើនៅក្នុងមេរៀនភាសាខ្មែរ នោះអានុភាពរបស់IBL នឹងត្រូវបានរីករាលដាលយ៉ាងខ្លាំង។ 　　លោកគ្រូអូកាម៉ូតុ លោកគ្រូម៉ាសា និងលោកគ្រូនិស៊ី ពួកគាត់កំពុងតែរៀបចំ។ ខ្ញុំសូមគោរពជូនពរពួកគាត់ ដែលជាគ្រូដ៏ជំនាញ សូមទទួលបានជោគជ័យនៅក្នុងការងារ។ 　　ក្រុមការងារកម្ពុជាកំពុងរៀបចំថ្នាក់ស្រាវជ្រាវរួចហើយ។ យើងកំពុងទន្ទឹងរង់ចាំមើលលទ្ធផលវិជ្ជមាននៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ក្រុម។ ខ្ញុំសូមគោរពជូនពរ សូមឲ្យបានសម្រេចជោគជ័យនៅក្នុងការងារផងដែរ។ 　　គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា លោកស្រី ថានីហ្គឹជិ (Taniguchi) (ឈ្មោះត្រកូល), ដែលជំនួសលោកស្រី អេរីកា សមាជិក KICC ដែលបានធ្វើការងារមកត្រឹមខែមីនាកន្លងមកនេះ, នឹងមកកំពង់ធំ សម្រាប់លើកទី១។ ខ្ញុំសង្ឃឹមថាអ្នកទាំងអស់គ្នានឹងក្លាយជាមិត្តភ័ក្តគាត់។ ខ្ញុំគិតថា លោកស្រី ថានីហ្គឹជិ មិនពូកែញ៉ាំសត្វល្អិតទេ។ 　　ហើយក៏ដូចសព្វដង លោកស្រី អូគី កេកូ កំពុងតែបំពេញការងារបានយ៉ាងល្អជាមួយនឹងការរៀបចំការងារផ្សេងៗនៅក្នុងកម្មវិធីនេះ។ ខ្ញុំតែងតែអរគុណគាត់ជានិច្ច។...

　　　　សមាជិកក្រុមការងារជប៉ុនក្នុងគម្រោង KICC បានធ្វើការប្រជុំជាប្រចាំរៀងរាល់ថ្ងៃព្រហស្បត្តិ៍ តាមរយៈ Zoom។             ដូចអ្នកទាំងអស់គ្នាបានជ្រាបស្រាប់ហើយថាមានជំនាញការជប៉ុនចំនួន៣រូបដែលកំពុងធ្វើការលើគម្រោង KICC ។ លោកគ្រូ អូកាម៉ូតុ ស្នើឲ្យមានវិធីសាស្រ្ត IBL ដែលអាចប្រើបានគ្រប់មុខវិជ្ជាទាំងអស់។             លោកគ្រូ ម៉ាសា បង្ហាញពីជំនាញបង្រៀនផ្សេងៗរបស់គ្រូ ដែលជម្រុញឲ្យសិស្សមានការគិតដោយខ្លួនឯងយ៉ាងសកម្ម។               លោកគ្រូ នីស៊ី ទទួលបន្ទុកផ្នែកជំនាញសម្របសម្រួល ដែលមានសារៈសំខាន់ទាំងសិស្ស និងគ្រូដែលធ្វើការងារជាក្រុម។             ជំនាញការទាំងបីរូបនេះ រួមទាំងលោកស្រី កេកូ(Keiko),, ក្រុមការងារ KICC, និងរូបខ្ញុំ (ម៉ូរ៉ាយ៉ាម៉ា) ធ្វើការពិនិត្យលទ្ធផលនាពេលបច្ចុប្បន្ន និងពិភាក្សាអំពីគម្រោងអនាគតនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំប្រចាំសប្ដាហ៍។               ពេលពិភាក្សា យើងធ្វើការផ្លាស់ប្ដូរយោបល់គ្នាទៅវិញទៅមកដោយភាពបើកចំហ។ ដោយភាពបើកចំហ, ខ្ញុំមិនមែនចង់មានន័យថា យើងគ្រាន់តែផ្លាស់ប្ដូរយោបល់គ្នាដើម្បីធ្វើឲ្យគម្រោងប្រសើរឡើងនោះទេ ប៉ុន្តែក៏បញ្ចេញគំនិតប្រឆាំងទៅនឹងគម្រោងផងដែរ ដោយមានការជំទាស់នានា និងគំនិតមិនគាំទ្រជាច្រើន។             ទោះបីជាអញ្ចឹងក៏ដោយចុះ ក៏យើងតែងតែទទួលបានគំនិតប្រសើរជាច្រើននៅពេលយើងគិតជាមួយគ្នា ជាងជាងយើងគិតតែម្នាក់ឯង។ គំនិតដ៏សមហេតុសមផលត្រូវបានរកឃើញ ពេលវានៅចំកណ្ដាលនៃគំនិតជំទាស់ដែលប្រកបដោយភាពច្របូកច្របល់ និងគំនិតប្រឆាំងដ៏សមហេតុផល។             លោកគ្រូ...

            ដូចដែលខ្ញុំបានជម្រាបជូនកាលពីប្លុកមុន ថាគម្រោង KICC នឹងចប់នៅក្នុងខែធ្នូ ២០២៤ នេះ។ អ្នកដែលអានប្លុកនេះ ខ្លះបានសួរខ្ញុំថា “តើគម្រោងនឹងបន្តទៀតដែរឬទេ?”                   គួរឲ្យសោកស្ដាយណាស់ ដែលគម្រោងនឹងមិនបន្តទៀតឡើយ។ គម្រោង KICC ទទួលថវិកាពីគម្រោងមូលដ្ឋានរបស់ចៃកា (JICA’s grassroots projects)។ ដូចនេះ គម្រោងមិនអាចបន្តបានដោយងាយនោះឡើយ។             ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្រោយពីគម្រោងនេះចប់ IBLកំពង់ធំនឹងនៅមាន។ តើ IBLកំពង់ធំនឹងអភិវឌ្ឍខ្លួនបានយ៉ាងដូចម្ដេចបន្ទាប់ពីគម្រោងនឹងបញ្ចប់? យើងមានផែនការប្រើប្រាស់ពេលវេលាដែលនៅសេសសល់ជាមួយនឹងតម្រូវការនេះ។             ខ្ញុំក៏បានទទួលសំណូមពរពីលោកគ្រូអ្នកគ្រូដែលនៅក្រៅពីកំពង់ធំ ហើយបានអានប្លុកនេះ ថា “សូមប្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែមអំពី IBL កំពង់ធំ។”             ហើយលោកគ្រូអ្នកគ្រូខ្លះនៅសាលាគរុកោសល្យកំពង់ធំត្រូវបានគេសំណូមពរឲ្យ “ធ្វើបទបង្ហាញអំពី IBL កំពង់ធំ។”             ខ្ញុំសប្បាយចិត្តខ្លាំងណាស់ ដែលបានទទួលសំណូមពរជាច្រើនបែបនេះ។ សូមអរគុណជាអនេកប្បការ។             ប៉ុន្តែសូមរង់ចាំបន្តិចសិន។ IBL កំពង់ធំ “មិនទាន់រៀបចំហើយសម្រាប់ធ្វើការបង្ហាញ នៅឡើយទេ”។ បច្ចុប្បន្ន យើងកំពង់តែរៀបចំបង្កើតវាតាមរយៈការពិភាក្សារវាងអ្នកជំនាញការជប៉ុន និងលោកគ្រូអ្នកគ្រូនៅកម្ពុជា នៅក្នុងគម្រោង KICC។...